خرمشهر، پتانسيل بالقوه ايران براي توسعه گردشگري جنگ
31 شهريور سال 1359 نيروهاي دشمن وارد خاک ايران شدند و تنها چند روز بعد يعني نهم مهر ماه بود که حدود دويست تانک عراقي به اين شهر يورش آوردند، مردم مقاوت کردند و رشادت، شجاعت و پايداري آنان باعث شد تا خرمشهر به شکلي متفاوت بر سر زبانها بيافتد و به يكي از نمادها و سمبولهاي جنگ هشت ساله تبديل شود. ولي روز نهم آبان، بعد از 35 روز پايداري شهر اشغال شد و سربازان دشمن در کنار مسجد جامع خرمشهر عکس يادگاري گرفتند.
تقريباً دو سال بعد با رمز ياحسين عمليات بيتالمقدس آغاز شد و نيروهاي نظامي توانستند بر دشمن فائق شوند. ظهر روز سوم خرداد 1361 جمله "خرمشهر آزاد شد" طنينانداز گشت و اين بار جوانان غيور وطن به ياد دوستان از دست رفته در کنار مسجد جامع عکس يادگاري گرفتند و به ياد محمد جهانآرا و ديگران خواندند: "محمد نبودي ببيني شهر آزاد گشته/ خون يارانت پرثمر گشته".
تاريخ هر کشور و ملتي مملو از فراز و نشيب بوده و هست و خوشا به حال ملتي که تاريخ خود را زنده نگه ميدارد و آن را به نسل بعد منتقل ميکند تا آيندگان بدانند بر اين مرز و بوم چه گذشته و با چه بهايي برجا مانده است. حفظ يادگارها و مکان وقوع رويدادها، به اين امر کمک ميکند و از سوي ديگر سبب ميشود تا مردم ساير نقاط براي بازديد آن مکان، سفر کنند و به اين ترتيب علاوه بر فوائد تاريخي و فرهنگي، جريان اقتصادي و گردشگري نيز برقرار شود. جنگ هشت ساله ايران-عراق يکي از حوادثي است که بر ايران گذشته و ملت ايران به بهاي خون عزيزان خود از اين مقطع تاريخي عبور کرده و خرمشهر بهويژه مسجد جامع شهر يکي از نمادهاي پايداري است که از آن زمان به يادگار مانده است.
محمدپور، كارشناس گردشگري خوزستان با اشاره جايگاه خرمشهر در مقوله گردشگري به ويژه گردشگري جنگ، گفت: «خوزستان در سه زمينه گردشگري تاريخي، طبيعي و جنگ سرآمد است و خرمشهر هم به عنوان يکي از شهرهاي اين استان داراي سه نوع گردشگري است. ساختمان هلال احمر، پل قديمي و ساختمان فيليه، آثار شاخص شهر در گردشگري تاريخي هستند. موزه جنگ، مسجد جامع و شلمچه آثار شاخص در گردشگري جنگ بوده و در زمينه گردشگري طبيعي بايد يادآورشد که خرمشهر محل تلاقي سه رودخانه کارون، اروندرود و بهمنشير است. کارون از وسط شهر عبور کرده و به اروندرود ميريزد و حدود دو کيلومتر قبل از ورود کارون به اروندرود، بهمنشير از کارون جدا شده و به سمت آبادان ميرود. اين رودها مسيرهاي مناسبي براي قايقراني و ورزشهاي آبي هستند».
محمدپور، گردشگران خوزستان را به دو گروه تقسيم کرد و گفت: « تعداد زيادي از گردشگران، مسافران نوروزي هستند که از 20 اسفند تا حدود 20 فروردين به اين استان ميآيند و گروه ديگر راهيان نور هستند که تعداد نسبتاً زيادي در تعطيلات نوروز ميآيند ولي در طول سال نيز در قالب گروههاي کوچک به اين منطقه سفر ميکنند. ولي بايد در نظر داشت که راهيان نور با گردشگري جنگ متفاوت است».
وي درباره علت تفاوت راهيان نور با گردشگري جنگ گفت: «گردشگري امري صنعتي - اقتصادي است. گردشگر را ميآورند تا از آثار ديدن کند و از سوي ديگر سبب اشتغالزايي و کسب درآمد شود. در راهيان نور با وجود آن که حدود دو ميليون مسافر ميآورند، ولي در جاي خاص مستقر ميکنند و غذاي خاص ميدهند تا جايي که مايحتاج اوليه را نيز از مبدأ ميآورند و خريدي كه در منطقه دارند در حد خريد از دستفروش است پس تأثيري روي اقتصاد منطقه ندارد. ورود بخش خصوصي در سفرهاي راهيان نور و سرمايهگذاري اين بخش باعث فقرزدايي شده و سبب خواهد شد تا بچههاي خرمشهر مشغول به کار شوند و از قبال اين مسافران نان بخورند و بيکاري در اين شهر کاهش پيدا کند».
محمدپور، در خصوص تورهاي تاريخي - فرهنگي مربوط به دفاتر مسافرتي افزود: «در 80درصد تورهاي خوزستان، ردهي اول را شوش، چغازنبيل و شوشتر و ردهي دوم را ايذه و دزفول تشکيل ميدهند و خرمشهر در ردههاي آخر است. براي ارتقاي جايگاه خرمشهر در گردشگري لازم است از يک سو تبليغات خوبي انجام شود و از سوي ديگر زيرساختهاي گردشگري در اين شهر ايجاد شود. در خرمشهر رستوران و هتل مناسب وجود ندارد».
خديو، از فعالان صنعت گردشگري خوزستان درزمورد وضعيت گردشگري خرمشهر معتقد است: «آثار جنگي خرمشهر مانند شلمچه و موزه جنگ خيلي کم باعث جذب مسافر ميشوند. تا حدي اسکله به ويژه براي آنها که خاطره دارند مورد توجه است ». خديو نبود رستوران و هتل مناسب را عامل ديگر مطلوب نبودن تعدا مسافر دانست و در ادامه گفت: «اروندرود يکي از جاذبههاي گردشگري منطقه است. تا چندي پيش سفر با کشتي روي اروند از خرمشهر به آبادان يکي از موارد مورد علاقه مردم بود زيرا يک سفر آبي و تفريحي بود و مسافران ميتوانستد مرز ايران و عراق را از نزديک ببينند. سال جاري براي سفر دو ساعته روي اروند 30 تا 35 هزار تومان قيمت دادند، اين افزايش قيمت سبب کاهش مسافر شد».
خديو عامل ديگر سفر نکردن به منظور ديدن جاذبههاي جنگي مانند شلمچه را عدم شناخت مردم و تصور اشتباه دانست و گفت: «در بين گروهايي که به شلمچه بردهام عدهاي بودند که ابتدا غر ميزدند و ترجيح ميدادند به آبادان بروند و خريد کنند ولي بعد از آن که منطقه را ديدند و از عملياتهاي کربلاي چهار و پنج برايشان توضيح داده شد، بسيار راضي شدند و خوششان آمد».
محمد يزداني، راهنماي گردشگري نيز ميگويد: «مردم در تورهاي معمولي دنبال صلح هستند، فضاي آرامي دارند و به دنبال فضاي آرام هم هستند و مايل نيستند خاطرات تلخ يادآوري شود، کما اين که در تورهاي ديگر هم هدف مسافر صرفاً ديدن آثار نيست. براي مسافر خارجي شايد جالب باشد، منطقه جنگي و فقيرنشين را ببيند، مردهشورخانه يا مراسم و سنن آن را از نزديک مشاهده کند همان طور که در گردشگري سياه "dark tourism" معمول است، اما مسافر داخلي از اين موضوع استقبال نميکند».
از سوي ديگر يزداني معتقد است: «از نظر ما جنگ و مناطق جنگي در موضوع گردشگري سياه جاي نگرفته بلکه جنبه زيارتي يافته. کشتهشدگان جنگ شهيد محسوب شده و همه جا نام و آثارشان را مشاهده ميکنيم. و دليل ديگر شايد اين باشد که عمده جاذبههاي گردشگري جنگ در مناطق جنگي و مناطق نظامي هستند که رفت و آمد تنها با اجازه و هماهنگي بخش نظامي ميسر خواهد بود آنها ميدانند كجا ايمن است، كجا مينگذاي شده و از كدام قسمت ميتوان عبور كرد. به همين دليل بخش عمده سفر به اين مناطق در قالب راهيان نور انجام ميپذيرد و اين مناطق در برنامه دفاتر مسافرتي جايي ندارد».
هر چند ميتوان تورهاي اختصاصي براي ديدن مناطق جنگي در مرزهاي غربي كشور از كوهستانهاي سرد كردستان تا كرمانشاه و ايلام و درنهايت دشتهاي گرم خوزستان طراحي كرد اما الزامي در اين كار نيست و كافي است در سفرهاي فرهنگي و طبيعتگردي به اين مناطق گريزي نيز به آثار باقيمانده از جنگ زد. در كنار آبادان و بازار آن سري به شلمچه و هورالهويزه زد و با كشتي بر روي اروندرود راند.
پرتو حسني زاده /
سایت گردشگری میراث فرهنگی
کیش در ایران باستان زناشویی به منظور زندگی خوش و خرم و اتحاد و اتفاق و ازدیاد نفوس و تشکیل خانواده چنان بر پایه صحیح و محکم استوار بوده که خود به خود ضامن بقا و دوام زندگی مشترک بود و مهر ومحبت را بین زن و شوهر برای همیشه برقرار می ساخت.زرتشت در گات ها یسنا پنجاه و سه بند به پسران و دخترانی که می خواهند با هم پیمان ازدواج ببندند اندرز می دهد که ای دختران شوی کننده و ای دامادان ،اینک بیاموزم و آگاهتان کنم .با غیرت از برای زندگانی پاک منشی بجوشید.هر یک از شما باید در کردار نیک از دیگری پیشی جوید و از این راه زندگانی خود را خوش و خرم سازد.در کیش زرتشتی از لحاظ نظم به کارهای دنیا و محکم ساختن یگانگی و جلوگیری از فساد اخلاقی ،در مورد زناشویی تاکید زیاد گردیده و این کار به خوبی ستوده شده است.چنانکه در فرگرد چهارم بند چهل و هفت وندیداد اهورامزدا می گوید:”ای اسپیتمان زرتشت هر آینه ،من مرد زندار را بر مرد بی زن و مرد حانه دار را بر مرد بی خانمان ترجیح می دهم.”باز در فقره چهل و چهار می گوید:”وظیفه هر شخصی است که برادران همکیش خود را در کسب مال و داشتن همسر راهنمایی و مساعدت کند.”در دین زرتشت کمک کردن برای ازدواج کسانی که به سن بلوغ رسیده و به علت ناداری بی همسر مانده اند،از کارهای خوب و پرثواب شمرده می شود.
من میتوانم خوب، بد، خائن، وفادار، فرشتهخو يا شیطانصفت باشم ،
